شهرهای نخستین  ( تمدن بین النهرین ) :
آداب و روسوم گردهمایی در فضاهای باز به تاریخ شکل گیری نخستین شهر ها بر می گردد. فضاهای باز شهری به فرم های خاصی در شهر های اور، وارکا ، بابل در بین النهرین دیده می شود . شهر اور دارای 3 بخش اصلی بوده است : 1ــ شهر باستانی ، با دیواری در اطرافش ، تمنوس یا منطقه  مذهبی و شهر بیرونی ، تمنوس بیشترین  فضای بخش شمال غربی شهر را اشغال نموده بود  به جز بندر، تمنوس بیشترین فضای بخش شمال غربی شهر را اشغال نموده بود به جز بندر، تمنوس  تنها فضای باز شهری  بود هر چند که این فضا  مختص کاهنین و اعضای خانواده سلطنتی بود تمنوس یا منطقه ی مذهبی در حصاری حجیم مصور بود . عقیده بر این بوده که شکل کلی تمنوس  در اوایل هزاره ی دوم ق.م بر اثر رشد طبیعی شهر بوجود آمده است .
در وارکا فضای باز به شکل نامنظم در مرکز شهر بدون حصاری جدا کننده شکل گرفته بودند .
اما در بابل فضاهای باز شکل منظم تری نسبت به وارکا داشتند و مانند تمنوس در اور در درون حصاری در مرکز شهر محصور بودند و دسترسی به آن از طریق دروازه هایی صورت می گرفت (شکل صفحه 22) . به این ترتیب با گذر از دوران حکومت های محلی اولیه فرم و موقعیت فضاهای شهری نیز تغییر کرده است وعموماً فضاهای باز در داخل قلعه و ارگ حکومتی قرارمی گرفته عمداً از دسترس مردم خارج بوده و فضایی برای برخورد روزانه مردم  با هم را به وجود نمی آورند بلکه به عنوان زمینه ای برای نمایش قدرت نظام حاکم بودند و در آن عناصری چون دروازه ها و دیوارهای عظیم ، مجسمه ها و تندیس های غول پیکر که بر شکوه نظام حکومتی تاکید می کرده است دیده می شد .

ادامه مطلب
طبقه بندی: شهرسازی،  معماری سنتی،  مدیریت و طراحی شهری، 

مقدمه
* بناهای مذهبی یکی از اساسی ترین عناصر بافت، ساخت و شکل شهرها بوده و هستند . تداوم حضور بناهای مذهبی در شکل شهر از ظهور اولین شهرهای شناخته شده اند تا امروز، با حیات شهر عجین شده اند  .
 * الگوی طراحی شهرها بدون حضور بناهای مذهبی در نادر مکان و زمانی قابل تعیین است. عبادتگاه ها به هر عنوانی و یا وابسته به هر نوع مذهبی و در هر فرهنگی، خواه در آسیای غربی و خواه در چین و امریکای مرکزی، شاخص فرم شهر بوده و هستند. در الگوی طراحی شهرهای جدید نیز، خواه مجتمع زیستی با نقشه ای از پیش اندیشیده طراحی و ساخته شده باشد و خواه بدون نقشه عینیت فیزیکی یافته باشد، بندرت اتفاق افتاده است که روح و عنصر مذهبی از کالبد شهر حذف شده و یا برنامه ریزان و طراحان آن را از قلم انداخته باشند .
* به عبارت دیگر، از نظر تاریخی این عنصر شاخص هم در اور (بین النهرین) و اولل (امریکای لاتین) مورد نظر بوده است و هم در اسلام آباد، پایتخت نوساز پاکستان و کانبرا، پایتخت نوساز کشور جوان استرالیا. شایان ذکر است بسیاری بر این باورند که الگوی طراحی شهر جدید کانبرا در ابعاد مختلفی چون : طراحی شبکه ها و محورها ؛ و ساخت بندی و جهت دهی کلی به طور قابل توجهی از ایده ای شهرسازانه متکی بر مذهب متاثر شده از رهیافت ها و الهامات مذهبی بهره جسته است .


ادامه مطلب
طبقه بندی: عمومی،